Wprowadzenie
Odprowadzanie ścieków z działalności gospodarczej może wiązać się z obowiązkiem uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Dotyczy to szczególnie firm, które odprowadzają ścieki do wód, do ziemi albo wprowadzają określone ścieki przemysłowe do urządzeń kanalizacyjnych.
W praktyce obowiązek ten może dotyczyć zarówno dużych zakładów produkcyjnych, jak i mniejszych przedsiębiorstw usługowych, warsztatów, myjni, obiektów gastronomicznych czy firm posiadających własną oczyszczalnię ścieków.
Poniżej wyjaśniamy, kiedy pozwolenie wodnoprawne może być wymagane i na co przedsiębiorca powinien zwrócić uwagę.
1. Czym jest pozwolenie wodnoprawne?
Pozwolenie wodnoprawne to decyzja administracyjna, która określa warunki korzystania z wód lub odprowadzania ścieków.
W przypadku ścieków może wskazywać m.in.:
- rodzaj odprowadzanych ścieków,
- dopuszczalną ilość ścieków,
- miejsce ich wprowadzania,
- dopuszczalne parametry zanieczyszczeń,
- obowiązki dotyczące pomiarów i kontroli,
- czas obowiązywania decyzji.
Celem pozwolenia jest zapewnienie, że odprowadzanie ścieków nie będzie powodowało pogorszenia stanu wód ani zagrożenia dla środowiska.
2. Kiedy pozwolenie wodnoprawne na odprowadzanie ścieków jest wymagane?
Pozwolenie wodnoprawne jest najczęściej wymagane, gdy przedsiębiorca odprowadza ścieki:
- do rzeki, potoku, jeziora, rowu lub innego odbiornika wodnego,
- do ziemi, np. przez drenaż, studnie chłonne lub urządzenia rozsączające,
- z własnej oczyszczalni ścieków,
- z instalacji przemysłowej lub produkcyjnej,
- z obiektu usługowego, w którym powstają ścieki inne niż typowo bytowe.
Obowiązek może powstać również wtedy, gdy firma zmienia sposób odprowadzania ścieków, zwiększa ich ilość albo wprowadza zmiany technologiczne wpływające na ich skład.
3. Ścieki przemysłowe – kiedy trzeba zachować szczególną ostrożność?
Szczególnej uwagi wymagają ścieki przemysłowe, czyli ścieki powstające w związku z działalnością gospodarczą, produkcyjną, magazynową, usługową lub technologiczną.
Pozwolenie wodnoprawne może być wymagane w szczególności wtedy, gdy ścieki przemysłowe zawierają substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego i są wprowadzane do urządzeń kanalizacyjnych.
Taka sytuacja może dotyczyć m.in.:
- zakładów produkcyjnych,
- myjni samochodowych,
- warsztatów i lakierni,
- zakładów chemicznych,
- zakładów spożywczych,
- laboratoriów,
- stacji demontażu pojazdów,
- firm przetwórczych,
- obiektów, w których stosowane są oleje, rozpuszczalniki, detergenty lub środki chemiczne.
W takich przypadkach samo zawarcie umowy z przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym może nie być wystarczające.
4. Czy każda firma odprowadzająca ścieki potrzebuje pozwolenia?
Nie każda działalność wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego.
Pozwolenie co do zasady nie będzie potrzebne, jeżeli firma odprowadza wyłącznie typowe ścieki bytowe do kanalizacji sanitarnej na podstawie umowy z przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym, a ścieki te nie zawierają substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego.
Każdy przypadek należy jednak ocenić indywidualnie, ponieważ znaczenie mają m.in.:
- rodzaj prowadzonej działalności,
- skład ścieków,
- ilość odprowadzanych ścieków,
- sposób ich odprowadzania,
- miejsce wprowadzania ścieków,
- posiadana infrastruktura wodno-ściekowa.
Wątpliwości pojawiają się szczególnie wtedy, gdy firma prowadzi działalność produkcyjną, usługową lub technologiczną, a ścieki mogą różnić się składem od zwykłych ścieków bytowych.
5. Co grozi za odprowadzanie ścieków bez wymaganego pozwolenia?
Brak wymaganego pozwolenia wodnoprawnego może prowadzić do poważnych konsekwencji dla przedsiębiorcy.
Możliwe skutki to m.in.:
- naliczenie opłat podwyższonych,
- obowiązek ograniczenia lub wstrzymania odprowadzania ścieków,
- wszczęcie postępowania administracyjnego,
- problemy podczas kontroli Wód Polskich lub WIOŚ,
- konieczność pilnego uporządkowania dokumentacji,
- ryzyko dodatkowych kosztów związanych z dostosowaniem instalacji.
W praktyce nieprawidłowości często wychodzą na jaw dopiero podczas kontroli, audytu środowiskowego albo przy rozbudowie zakładu.
6. Kiedy warto sprawdzić obowiązki wodnoprawne?
Weryfikację obowiązków warto przeprowadzić szczególnie wtedy, gdy firma:
- uruchamia nowy zakład lub instalację,
- rozbudowuje działalność,
- zmienia technologię produkcji,
- zwiększa ilość odprowadzanych ścieków,
- zmienia skład ścieków,
- buduje lub modernizuje oczyszczalnię,
- korzysta z rowu, cieku, gruntu lub własnych urządzeń odprowadzających,
- posiada decyzję, której termin ważności zbliża się do końca.
Regularna analiza obowiązków pozwala uniknąć naruszeń i odpowiednio wcześnie uporządkować kwestie formalne..
Podsumowanie
Pozwolenie wodnoprawne na odprowadzanie ścieków jest wymagane przede wszystkim wtedy, gdy przedsiębiorca wprowadza ścieki do wód, do ziemi lub w określonych przypadkach do urządzeń kanalizacyjnych. Szczególnej uwagi wymagają ścieki przemysłowe, zwłaszcza wtedy, gdy mogą zawierać substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego.
Przed rozpoczęciem działalności, rozbudową zakładu albo zmianą sposobu odprowadzania ścieków warto sprawdzić, czy firma posiada wszystkie wymagane decyzje. Pozwala to uniknąć opłat podwyższonych, problemów administracyjnych oraz ryzyka podczas kontroli.
Podstawa prawna
- Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz.U. 2001 Nr 62 poz. 627 z późn. zm.)
- Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz.U. 2017 poz. 1566 z późn. zm.)
