Audyt środowiskowy w firmie – jakie wymagania prawne w zakresie ochrony środowiska obowiązują przedsiębiorców?

Wprowadzenie

Wszystkie podmioty prowadzące działalność gospodarczą w Polsce, niezależnie od wielkości, branży czy formy organizacyjnej, podlegają obowiązkom wynikającym z przepisów z zakresu ochrony środowiska. Zakres tych obowiązków może być różny – od podstawowej ewidencji odpadów, przez raportowanie emisji, aż po konieczność uzyskania decyzji i pozwoleń środowiskowych. Właśnie dlatego audyt środowiskowy staje się kluczowym narzędziem oceny zgodności działalności z przepisami prawa oraz minimalizacji ryzyka kar administracyjnych.

1.Czym jest audyt środowiskowy?

Audyt środowiskowy to kompleksowa analiza działalności firmy pod kątem zgodności z przepisami ochrony środowiska. Obejmuje on m.in.:

  • identyfikację obowiązków prawnych,
  • ocenę emisji do powietrza, wody i gleby,
  • analizę gospodarki odpadami,
  • weryfikację pozwoleń środowiskowych,
  • sprawdzenie raportowania do instytucji państwowych.

Celem audytu jest ustalenie czy firma działa zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz wskazanie ewentualnych niezgodności.

2. Kogo dotyczy audyt środowiskowy?

Audyt środowiskowy dotyczy wszystkich podmiotów prowadzących działalność, która może w jakikolwiek sposób oddziaływać na środowisko. W praktyce oznacza to, że obowiązki środowiskowe nie dotyczą wyłącznie dużego przemysłu, ale również wielu małych i średnich firm. Najczęściej audyt obejmuje firmy, które:

  • prowadzą produkcję,
  • zużywają duże ilości energii, wody lub paliw,
  • emitują pyły, gazy lub ścieki,
  • posiadają instalacje technologiczne.

Dotyczy to m.in. branż: metalowej, chemicznej, drzewnej, spożywczej czy recyklingowej, ale nie tylko.

Audyt środowiskowy dotyczy także podmiotów:

  • planujących nowe inwestycje,
  • przygotowujących się do uzyskania decyzji środowiskowej,
  • realizujących rozbudowę zakładów lub instalacji.

W tym przypadku audyt pełni funkcję oceny ryzyka i zgodności planowanej inwestycji z przepisami.

3. Jak wygląda audyt środowiskowy?

Audyt środowiskowy to uporządkowany proces oceny zgodności działalności firmy z obowiązującymi przepisami ochrony środowiska. W praktyce ma on formę analizy dokumentacyjnej oraz kontroli operacyjnej prowadzonej w firmie. Na początku audytu określa się:

  • profil działalności firmy,
  • procesy technologiczne,
  • wykorzystywane surowce i media (energia, woda, paliwa),
  • potencjalne źródła oddziaływania na środowisko.

Celem tego etapu jest ustalenie, jakie obowiązki środowiskowe mogą dotyczyć podmiotu. Następnym etapem jest identyfikacja obowiązków wynikających z przepisów, w szczególności w zakresie:

  • gospodarki odpadami (BDO),
  • emisji do powietrza (KOBiZE),
  • gospodarki wodno-ściekowej (Prawo wodne),
  • wymaganych pozwoleń i decyzji administracyjnych,
  • sprawozdawczości środowiskowej.

Sprawdzane są m.in. pozwolenia środowiskowe, ewidencja odpadów, karty przekazania odpadów (KPO), raporty KOBiZE, decyzje administracyjne, umowy z odbiorcami odpadów i usług środowiskowych. Końcowym etapem audytu jest:

  • wskazanie niezgodności z przepisami,
  • ocena ryzyka środowiskowego,
  • określenie obowiązków do spełnienia,
  • rekomendacje działań naprawczych.

4. Najczęstsze niezgodności wykrywane w audytach

Audyt środowiskowy bardzo często ujawnia:

  • brak rejestracji w BDO,
  • błędną klasyfikację odpadów,
  • brak zgłoszeń emisji do KOBiZE,
  • brak sprawozdań emisyjnych do Urzędu Marszałkowskiego
  • brak wymaganych pozwoleń,
  • nieprawidłowe magazynowanie odpadów,
  • brak aktualizacji decyzji środowiskowych.

5.Dlaczego warto wykonać audyt środowiskowy?

Audyt pozwala:

  • uniknąć kar finansowych,
  • uporządkować dokumentację środowiskową,
  • przygotować firmę do kontroli WIOŚ,
  • zmniejszyć ryzyko administracyjne,
  • zoptymalizować koszty środowiskowe.

W wielu przypadkach audyt ujawnia obowiązki, o których przedsiębiorca nie miał świadomości.

Podsumowanie

Wymagania środowiskowe w Polsce są rozbudowane i dynamicznie się zmieniają. Nawet małe i średnie przedsiębiorstwa podlegają obowiązkom w zakresie odpadów, emisji czy gospodarki wodnej. Regularny audyt środowiskowy pozwala utrzymać zgodność z prawem i uniknąć kosztownych konsekwencji administracyjnych.

Podstawa prawna

- Ustawa Prawo ochrony środowiska (Dz.U.2001 nr 62 poz. 627 z późn. zm.)

- Ustawa o odpadach (Dz.U.2013 poz. 21 z późn. zm.)

- Ustawa Prawo wodne (Dz.U.2017 poz. 1566 z późn. zm.)

- Rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U.2019 poz. 1839 z późn. zm.)

- Rozporządzenie w sprawie szczegółowych wymagań dla magazynowania odpadów (Dz.U.2020 poz. 1742 z późn. zm.)


Zastrzeżenie: Powyższe informacje są ogólnym przewodnikiem i nie stanowią porady prawnej. Chcesz wiedzieć więcej, skontaktuj się z profesjonalnym doradcą ds. ochrony środowiska.